راهکار مقابله اویار سلام اویارسلام (Cyperus rotundus) یکی از مقاومترین و مشکلسازترین علفهای هرز در کشاورزی جهانی است. این گیاه چندساله از خانواده Cyperaceae، بیشتر در مزارع آبی و بهویژه در شالیزارها و مزارع برنج قابل مشاهده است، اما در سایر مناطق مرطوب و فضای سبز شهری نیز به وفور دیده میشود. مقاومت بالا و توانایی تولید غدههای مقاوم، این علف هرز را منبع تهدید جدی برای بهرهوری کشاورزی و محیطزیست کرده است. محدوده جغرافیایی توزیع اویارسلام در سراسر نواحی گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان است و بر بیش از ۵۲ نوع محصول در ۹۲ کشور تأثیرگذار است.
علف هرز اویارسلام دارای دو گونه است که در گونههای مختلف، تفاوتهایی دیده میشود:
- اویارسلام ارغوانی: ریشههای آن تولید اندام هوایی و ریزوم میکنند.
- اویارسلام زرد: در نوک ریشهها ریزوم ظاهر میگردد و میوههایی به رنگ قهوهای دارد. میوهها بیضی شکل و بذرها سهگوش و به رنگ قهوهای تا سیاه هستند.
ارتفاع علف هرز اویارسلام معمولاً به ۷۰ سانتیمتر میرسد. ساقههای این گیاه سهگوش و قطر آنها
حدود ۴ میلیمتر است که با انتشار زیاد از طریق اندامهای زیرخاکی، بهخصوص غدهها و ریزومهای مقاوم،
به سرعت جمعیت خود را توسعه میدهد. غدههای زیرزمینی، که به عنوان سیستم تأمین غذای ذخیرهای و تداوم نسل گیاه عمل میکنند،
با داشتن فعالیتهای شاخهدهی و توسعه سریع، باعث میشوند این گیاه خیلی زود پس از هرگونه تضعیف، مجدداً احیا شود.
ریشههای گیاه شامل ریزومهای گوشتی است که بهصورت زنجیرهای رشد میکنند و مقاومتی بینظیر در
برابر کنترل دارند. بر اساس مطالعات، تراکم طبیعی این گیاه در مزرعهها در برخی موارد به ۳۵۶ گیاه
در متر مربع رسیده است که منجر به کاهش قابل توجه عملکرد محصول میشود و هزینههای کنترل را افزایش میدهد.
به منظور کنترل اویارسلام ارغوانی در مزارع پیاز خوراکی (کشت نشایی)، آزمایشی بهصورت طرح بلوکهای کامل تصادفی
راهکار مقابله اویار سلام
نه تیمار و سه تکرار در اراضی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان طی سالهای زراعی
1398 تا 1400 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل کاربرد علفکشهای اکسیفلورفن (Goal®, 30% SL) با مقادیر
450 و 600 گرم ماده مؤثره در هکتار معادل 5/1 و دو لیتر در هکتار ماده تجاری، بعد از استقرار نشاء در
اوایل رویش اویارسلام، اگزادیازون (Ronstar®, 12% SL) با مقادیر 300 و 360 گرم ماده مؤثره در هکتار معادل 5/2 و سه لیتر در هکتار ماده تجاری،
در مرحله دو تا چهار برگی اویارسلام پس از انتقال نشاء، پندیمتالین (Prowl®, 45.5% CS) با مقادیر
1137 و 1365 گرم ماده مؤثره در هکتار معادل 5/2 و سه لیتر در هکتار ماده تجاری، بعد از نشاء و قبل از رویش اویارسلام،
بنتازون (Basagran®, 48% EC) با مقادیر 960 و 1440 گرم ماده مؤثره در هکتار معادل دو و سه لیتر در هکتار،
در مرحله دو تا چهار برگی اویارسلام و شاهد وجین دستی بود. به منظور افزایش دقت آزمایش، از کرت شاهد کنار (متناظر) استفاده شد. نتایج نشان داد
که مطلوبترین تیمار در کنترل اویارسلام بهترتیب از کاربرد علفکش بنتازون (سه لیتر در هکتار) و اکسیفلورفن
(دو لیتر در هکتار) حاصل شد؛ بهطوریکه با کاربرد بنتازون زیستتوده اندام هوایی اویارسلام در بازههای زمانی 20، 30 و 40 روز پس
از سمپاشی بهترتیب 73، 77 و 90 درصد کاهش یافت؛ همچنین، این تیمار توانست زیستتوده
اندامهای زیرزمینی اویارسلام را 83 درصد کاهش دهد و بعد از شاهد وجین بهترین تیمار بود. عملکرد پیاز با کاربرد
علفکش بنتازون 9/7 کیلوگرم در متر مربع بود که نسبت به نیمه شاهد آلوده 60 درصد افزایش داشت. بنابراین،
علفکش بنتازون به مقدار سه لیتر در هکتار بهخوبی اویارسلام ارغوانی را کنترل کرد و عملکرد قابل فروش پیاز را افزایش داد.